TRAIL MAGIC


door : Tekst & foto's: Maurice van den Tillaard 4 jul. 2021

In gesprek met trailbouwer Daniël Wijsmuller

Mountainbiken. Het mag gerust gezegd worden dat het, vooral in 2020 vanwege het Covid virus, één van Nederland's snelst groeiende sporten is. Met het groeien van de mountainbike sport schieten ook de routes als onkruid uit de grond. Op diverse plekken in Nederland kan men tegenwoordig leuke en uitdagende parcoursen vinden. Maar wie bouwen deze parcoursen eigenlijk? En wat komt er zo al bij kijken? Wij spraken met Daniel Wijsmuller, één van Nederland's bekendere trail bouwers.

Daniel Wijsmuller is één van de betere freestyle BMXers die ons land in het verleden kende, maar zoals velen onder ons zocht ook hij op latere leeftijd de grotere wielen op. De inmiddels 33 jarige Daniel is gek op mountainbiken. Zo gek dat hij zelfs al eens een tijd naar British Columbia verhuisde om volop te kunnen fietsen. Voordat hij naar Canada vertrok was hij al meerdere keren voor een langere periode op reis in onder andere Australië en het bij vele mountainbikers bekende Chatel in de Franse Alpen. Tijdens een tweede reis naar Australië begon hij samen met zijn vriendin al aan het plannen van een lange trip naar Canada. Via de Working Holiday Club kwam hij erachter dat men daar zelfs vacatures aanbood voor trail bouwers. Het is daar allemaal nog groter en professioneler dan in Frankrijk en dat stond Daniel wel aan. Hij trok met zijn vriendin naar het in British Columbia gelegen Silver Star waar hij een seizoen werkzaam was als routebouwer.

Zonder ervaring

Een aantal jaren geleden, nadat hij was terug gekeerd in Nederland, liep Daniel de Nederlandse routebouwer Patrick Jansen van Tracks & Trails tegen het lijf. Hij was destijds bezig met de bouw van het Wild Dukes Bikepark in Wageningen. Daniel was geen onbekende op het gebied van het bouwen van BMX trails en pumptracks en hij besloot om Patrick een handje te helpen. Dit was beide heren erg goed bevallen. Patrick was natuurlijk al een aantal jaar bezig met de aanleg van singletracks in Nederland en hij vroeg Daniel of hij zin had om vaker mee te komen bouwen. Daar hoefde Daniel geen seconde over na te denken. Zonder enige ervaring op een graafmachine sprong hij in het diepe en inmiddels is hij al ruim vijf jaar fulltime bezig als ZZPer met de bouw van Nederlandse routes waaronder de trailnetwerken van de Utrechtse heuvelrug, de Veluwe en Nijmegen. Bekende flowtrails zoals het nieuwe Traumapad en Harrie Slinger zijn bijvoorbeeld creaties van Daniels hand. Ervaring met het bouwen van kleine pumptracks en BMX trails was er natuurlijk wel en het produceren van een trail met een goede flow had Daniel dus al goed in de vingers.

Natura 2000

Patrick Janssen is in principe de ontwerper van een route. Hij is verantwoordelijk voor het complete voortraject en gaat in gesprek met de lokale grondeigenaren, terreinbeheerders, gemeentes, en bijvoorbeeld Staatsbosbeheer of Natuurmonumenten. Het verkrijgen van vergunningen en ontheffingen kan een enorme klus zijn en heeft vaak uitgebreid overleg nodig. Als er een akkoord is met bovengenoemden en er is voldoende budget dan gaat Patrick het veld in om het terrein te verkennen en te kijken waar een route exact kan komen liggen. Men heeft tenslotte te maken met natuurgebied en men kan niet zomaar klakkeloos overal een route aanleggen. Patrick gaat vervolgens eerst met een ontwerp aan de slag en als dat gereed is gaat hij nogmaals met eerder genoemden om de tafel zitten om te kijken wat er mogelijk is. Hij probeert het natuurlijk altijd zo mooi mogelijk aan te leggen maar vaak moeten er compromissen gesloten worden. Met behulp van

hoogtekaarten kan hij optimaal gebruik maken van de aanwezige hoogteverschillen. Er moet natuurlijk rekening worden gehouden met aanwezige dierenpopulatie of Natura 2000 gebieden. Deze laatste zijn gebieden met een hogere natuurwaarde welke zijn aangewezen onder de Europese Vogel- en Habitatrichtlijnen. De Veluwe zijn hier een goed voorbeeld van, maar ook de Brunssummerheide in Zuid Limburg waar diverse routes liggen, is Natura 2000 gebied. Men mag daar bijvoorbeeld geen leem aanbrengen als toplaag op de route want het is niet toegestaan om andere grondsoorten te vermengen met de aanwezige bodemsoorten in deze gebieden.

Kennis

Als alles helemaal in kaart is gebracht en er kan worden begonnen met de daadwerkelijke bouw gaat Patrick de route eerst uitzetten. Daarna kan er gesnoeid worden. Dit gebeurd vaak door vrijwilligers. Vooral als er al een bestaande route ligt die wordt aangepakt is de opkomst vaak hoog en zijn de mensen erg enthousiast. Omdat het ook steeds drukker wordt in de Nederlandse bossen probeert Patrick de routes ook zo veel mogelijk te scheiden van wandel- en ruiterpaden zodat de diverse recreantengroepen optimaal kunnen genieten van de omgeving.

Op die manier kan er ook een zonering aangebracht worden. De singletracks kunnen gebouwd worden op locaties die zich er goed voor lenen en tegelijkertijd kunnen cultuurhistorische of ecologisch kwetsbare gebieden worden ontzien. Goed gebouwde trails met technische uitdaging verhogen de attractiviteit van een mountainbike route bijzonder veel waardoor de rijders een route meer gaan waarderen en minder snel hun eigen weg gaan zoeken in een gebied. Bijkomend voordeel is dat deze singletracks ook optimaal te onderhouden zijn door vrijwilligers met behulp van handgereedschappen.

Het bouwen van een duurzame route vergt dus nogal wat kennis. Iets waar veel mensen helemaal niet bij stil staan. De bouwers komen onder andere in aanraking met bosexploitatie, bodemkunde, cultuurhistorie, recht, ecologie en natuur- en omgevingswetgeving.

Veiligheid

De Utrechtse Heuvelrug is één van de eerste netwerken welke door Patrick en Daniel zijn aangelegd. Door de jaren heen hebben de heren nogal wat bijgeleerd en is de stijl van bouwen wel enigszins veranderd. Waar ze in het begin nog wel eens de fout maakten dat bochten te krap waren en de rijders stil vielen proberen ze tegenwoordig zoveel mogelijk rekening te houden met een goede flow. Tevens moet een route op een veilige manier gebouwd zijn. Tijdens een druk weekend kunnen er op een route als Amerongen zomaar eens grofweg duizend mountainbikers voorbij komen en dat zijn echt niet allemaal mensen met een BMX achtergrond en een rugzak vol skills. Het is dus zaak dat een trail voor iedereen berijdbaar is maar tegelijkertijd ook voor iedereen leuk is. Een onervaren rijder moet er pret kunnen beleven, maar een zeer ervaren rijder moet zich natuurlijk ook zoveel mogelijk kunnen uitleven. En dat is waar het nog wel eens lastig wordt.

Daarnaast vergt het aanleggen van een jump met landing of kombocht veel werk. In een fatsoenlijke landing van een jump of een grote kombocht gaat enorm veel grond, om er voldoende volume in te krijgen, zodat deze niet in één seizoen is plat gereden of weg geregend. Maar ook een jump moet natuurlijk veilig zijn. Er moet goed op worden gelet dat er geen bomen te dicht bij staan, bij de afsprong, maar zeker ook niet bij de landing en in een eventuele valzone. Tegenwoordig bouwen we op een dergelijke manier zodat de echt ervaren rijders door flink snelheid te maken een grotere tafelbult helemaal kunnen halen, maar we moeten echt rekening houden met een ingebouwde veiligheid zodat onervaren

rijders zich niet zomaar te pletter kunnen vallen. Sprongen mogen dus ook zeker niet te makkelijk zijn legt Daniel uit.

Uiteindelijk zijn de terreinbeheerders aansprakelijk als er ongelukken gebeuren, omdat het hun terrein is. Als we een route hebben gebouwd komen zij ook altijd kijken hoe het eindresultaat er uit ziet. In principe leveren wij de route op aan de klant en die klant heeft er vertrouwen in dat zo'n route goed is aangelegd. Als wij dan een aantal jumps gaan bouwen dan wil bijvoorbeeld Staatsbosbeheer wel weten wat het extra risico is voor een rijder. In verband met veiligheid en aansprakelijkheid wordt er ook altijd een risicoprofiel opgesteld.

Afwatering is nog zo'n belangrijk onderdeel. Veel mensen staan er niet bij stil maar kijk bijvoorbeeld maar eens naar de routes op de Utrechtse Heuvelrug, deze zijn zelfs na extreme regenval vaak nog behoorlijk droog. De bosgrond neemt natuurlijk veel water op, maar het maken van een goedwerkende afwatering speelt hier zeker ook in mee. Het enigszins schuin leggen van een trail, het maken van afwateringsgaten welke vervolgens ook weer zo moeten liggen dat ze geen gevaar vormen voor de rijders wanneer ze per ongeluk van de route af raken, en ga zo maar door.

We zijn er als routebouwer natuurlijk altijd in ons achterhoofd mee bezig dat er iets kan gebeuren en Patrick heeft ook al wel eens telefoontjes gehad dat er iets is gebeurd op een route, verteld Daniel. Dat zet je vaak meteen aan het denken.

We proberen veilige en duurzame routes te bouwen waar we een goed gevoel bij hebben. Tevens werken we steeds meer met waarschuwingsbordjes om de mensen van tevoren in te lichten dat er een moeilijk(er) stuk aan komt. Het blijft natuurlijk ook een stukje eigen risico voor de rijders.

Speelsere trails

Het is wel duidelijk zichtbaar dat de gemiddelde Nederlandse mountainbiker tegenwoordig wat meer trail gericht is, en minder cross country. Men ziet steeds vaker mensen met full suspension trailbikes en de spandex broeken worden meer en meer verruild voor een baggy short. Hier spelen wij natuurlijk ook op in. De trails worden steeds speelser en uitdagender. Dit is natuurlijk een heel traag proces, maar zie Harrie Slinger als één van de eerste projecten in die richting. Wat grotere rollers, grotere kombochten, maar daarbij komend ook veel meer graafwerkzaamheden. Ook de niet mountainbikers, de wandelaars dus, moeten daar wel aan wennen. Ook voor mijzelf is het wel eens wennen om in een heel mooi natuurgebied de grond open te trekken en daar een trail neer te leggen legt Daniel uit. Patrick zet de route globaal uit met vlaggetjes maar als ik begin te graven mag ik zelf kijken hoe ik bijvoorbeeld een roller en vervolgens een kombocht aanleg. Het is niet zo dat iedere centimeter en iedere jump of bocht exact op tekening staat. Dus ik mag er wel mijn eigen draai aan geven.

En reacties? Die komen er dan vanzelf. Vooral als er iets niet goed is krijgen we het meteen te horen, maar we krijgen ook regelmatig erg leuke positieve feedback. Ik woon natuurlijk zelf in de omgeving van de Utrechtse Heuvelrug en het is fantastisch om te zien hoeveel plezier de mensen hier beleven op de mountainbike.

Momenteel zitten we midden in het broedseizoen en dan ben ik alleen bezig met het onderhoud van routes en het bouwen van pumptracks. Dat laatste doe ik samen met de Nederlandse tak van Velosolutions. Het bouwen van pumptracks is een compleet andere manier van werken en zo kwam ik ook terecht bij Bikepark Mook. Een mooi project dat we in de toekomst nog verder uit hopen te breiden.

Dit is slechts een kleine inkijk in de wereld van de routebouw, maar het geeft vast een beeld. De volgende keer dat u met uw tweewieler weer eens over één van de mooie Nederlandse routes raast denkt u misschien nog eens terug aan dit verhaal en heeft u een indruk van hoeveel tijd en dankbaar werk er door onze routebouwers aan wordt besteedt. Wij kijken in ieder geval zeer positief naar de toekomst en zijn benieuwd wat voor prachtige routes we de komende jaren nog mogen gaan ontdekken!

Meer weten? Je kunt Daniel vinden op Instagram: @danielwijsmuller (Shape and Ride)

Tags : MTB trail bouwen mountainbaikeplus Daniel Wijsmuller kennis veiligheid



Reacties


    Er zijn nog geen reacties geplaatst.

Reageer



Mountain Bike Plus maakt gebruik van Cookies ter verbetering van onze website. Maakt u verder gebruik van onze website dan gaat u hiermee akkoord.
Meer informatie

Ok