De winst van lichte wielen


door : Redactie Mountain Bike Plus 30 apr. 2021

Een lichte wielset. Niets voelt lekkerder. In Mountain Bike Plus editie 201 schreven we al over de theoretische winst die je met lichte wielen zou kunnen behalen. Die winst blijkt het resultaat van een ingewikkelde rekensom, met behoorlijk wat variabelen. Voor deze editie gingen op we pad, met een vermogensmeter, in een poging om een definitief antwoord te vinden op de vraag: zijn lichte wielen dé ultieme upgrade voor je fiets?

Basisgegevens

We rijden met onze Specialized Epic EVO Expert (MY21) en hebben een tweetal wielsets tot onze beschikking. De fiets wordt geleverd met een set Roval Controls. Als upgrade hebben we de Roval Control SL wielset tot onze beschikking. Beiden wielsets zijn voorzien van de Schwalbe Racing Ralph en Racing Ray, in 2.35" breedte en met Super Race karkas. We fietsen met een bandendruk van 1.28 bar achter en 1.2 bar voor. Voor vertrek hangen we de beide wielen, zonder cassette maar mét remschijven, aan de haak. We gebruiken een Rotor 2inPower als vermogensmeter, die voor gebruik wordt gekalibreerd.

Roval Control voorwiel: 1702 gram

Roval Control achterwiel: 1731 gram

Totaal: 3433 gram

Roval Control SL voorwiel: 1536 gram

Roval Control SL achterwiel: 1622 gram

Totaal: 3158 gram

Het totale gewichtsverschil komt uit op 275 gram in het voordeel van de Roval Control SL wielen. We moeten wel vermelden dat er een klein verschil zat in het gewicht van de Schwalbe banden. De set gemonteerd op de SL wielen bleek namelijk 35 gram méér te wegen. Ben je dus op zoek naar maximale gewichtswinst, vergeet dan niet elk onderdeel te wegen.

Meten is weten

We beschreven en berekenden al het theoretische voordeel van de lichtere wielset. Die theoretische winst is alleen te bereiken bij exact dezelfde omstandigheden en variabelen. We hebben geen beschikking over een lab waar we al die variabelen precies gelijk kunnen houden. De uitkomst van ons eigen onderzoek is zo goed mogelijk gedaan, maar de data is nooit 100% representatief. Wel hebben we onze uiterste best gedaan om alle variabelen gelijk te houden. Op een sectie van tien minuten hielden we het wattage zoveel mogelijk rond de 300 watt. De test werd uitgevoerd op een droge ondergrond en de drie test runs zijn op dezelfde dag gemaakt. We kozen een parcours dat eenvoudig te rijden is: een breed pad, met een hoogteverval van 43 meter over tien minuten. Je zou het gravel kunnen noemen. Het grootste deel gaat geleidelijk omhoog, met een tweetal kleine klimmetjes. Op de terugweg is er op één punt steeds een sprint ingezet over dezelfde afstand.

.

Dit zijn de uitkomsten van de twee meest representatieve data sets:


Run 1 (Roval Control SL):

Afstand: 3.27 kilometer

Gemiddelde stijging: ca 2.3%

Gemiddeld vermogen: 277 watt

Gemiddelde snelheid: 27.3 km/u

Tijd: 7 minuten en 1 seconde


Run 2 (Roval):

Afstand: 3.27 kilometer

Gemiddelde stijging: ca 2.3%

Gemiddeld vermogen: 269 watt

Gemiddelde snelheid: 26.9 km/u

Tijd: 7 minuten en 8 seconden


Op 3.27 kilometer boekten we een tijdwinst van 7 seconden. Dat is 1.6%. Het geleverde vermogen is wel 3% hoger. Dit vertaalt zich echter niet naar 3% sneller bij gelijk vermogen. Een ingewikkelde berekening kort uitgelegd: zodra we factoren als rolweerstand, het stijgingspercentage en verlies van efficiëntie in de aandrijving meerekenen, komen we op vrijwel dezelfde tijd. Interessant is ook dat de snelheden op stukken waar het wattage precies overeenkwam hetzelfde was, tot op een tiende van een seconde. Ook de maximumsnelheid die werd bereikt was vrijwel gelijk. 32.9 kilometer per uur met de Roval wielset tegenover 33.0 kilometer per uur met de Roval Control SL wielset. De enige sectie waar een significant verschil zat was na een korte klim. Met de Roval Control SL wordt hier een piek bereikt van 875 watt, tegenover 724 watt met de Roval Control. Dat hogere wattage leidde tot een hogere snelheid in de sectie die volgde en hieruit kwam vrijwel het hele en enige verschil voort.

Die uitkomst is verrassend, maar wel in lijn met onze berekeningen in editie 201. Aangezien de grootste winst komt bij acceleratie en dat op dit segment vrijwel afwezig is, is de winst met de lichtere wielset verwaarloosbaar. En dat terwijl het gevoel wel degelijk sneller was.

Twee sprint secties

In de tweede sectie van de run, die teruggaat over hetzelfde parcours, zetten we een tweetal sprints in. De sprints hebben dezelfde afstanden. Het gemiddelde wattage over deze twee runs is exact gelijk, namelijk 222 watt. De maximale waardes in de sprint liggen op 1116 watt (Roval Control SL) en 1094 watt (Roval Control). De winst in acceleratie met de SL wielset vertaalt zich direct naar een hogere topsnelheid van 37.8 kilometer per uur tegenover 35.4 kilometer per uur met de Control set. Die hogere snelheid loopt vervolgens langzaam terug totdat de waardes weer exact gelijklopen. Duidelijk is wel dat zodra er geaccelereerd, je winst pakt met een lichtere wielset. En hoe meer wattage je trapt, des te groter je tijdwinst.

Appels en peren

Er zijn nogal wat factoren die van invloed zijn op de prestatie van een wielset, al helemaal in het mountainbiken. De Roval Control set en de Roval Control SL set zijn op drie belangrijke punten verschillend. Allereerst is de interne diameter 4mm afwijkend. De Control SL wielen hebben een breedte van 29mm. Er is een andere carbonvezel gebruikt én de opbouw is ook nog eens anders. De Roval Control SL wielen gebruiken ook minder (en andere) spaken. De vraag is dus ook nog eens welk wiel beter presteert in welke omstandigheid. In de afgelopen maanden hebben we gemerkt dat dat een wetenschap op zichzelf is. Dit bevestigt ook DT Swiss: "Het gewicht is maar één van de factoren die een rol spelen. Zijdelingse stijfheid, de vergevingsgezindheid, velgbreedte, het terrein, de rijstijl en de technische kunsten van een rijder spelen allemaal mee. Soms is de zwaardere wielset met andere eigenschappen sneller."

Een lichtvoetig gevoel

De 300-en-een-beetje gram winst van de wielen is zeker merkbaar. Het lichtvoetige gevoel is lekker. De aanzet bij de Roval Control SL wielen voelt raak. Bij grote klappen merk je wel dat de 24 spaken het zwaar te verduren krijgen... Twee daarvan moesten we na een maand vervangen. Maar ook de Roval Controls voelen erg goed aan. De wielen zijn wat sterker, maar de pijlsnelle acceleratie zoals bij de SLs missen ze. Toch laten de gegevens van de vermogensmeter ook een ander verhaal zien. Zodra alles draait (en je dezelfde banden gebruikt) is er geen enkel verschil.

Is het de ultieme upgrade?

Hoe je het ook wendt of keert, op het moment dat je vol gas over een parcours gaat dat vol zit met remmen en accelereren, dan winnen de Roval Control SL wielen het van de Roval Control wielen. Het verschil is misschien kleiner dan we dachten, het is wel significant. Draai jij je rondjes op het gemak, dan is het verschil te verwaarlozen. Kortom: hoe meer vermogen jij levert, des te meer winst haal je uit de wielset. Kies je vervolgens de verkeerde band die je ook nog eens te hard oppompt dan is die marginale winst in één klap weg. Rol- en luchtweerstand spelen een grotere rol dan een paar honderd gram winst in een wielset. Toch laat de data ook zien dat we wel degelijk sneller waren op de Roval Control SL. En als je veel moet accelereren, zoals in een wedstrijd, dan is die marginale winst veel waard.

We waren sneller op de Roval Control SL wielset en dit verschil werd groter naarmate er meer en langere acceleratiemomenten waren. Opvallend was wel dat het gevoel sneller te zijn ook een rol speelt. Het lichtvoetige spoort je aan om er een schepje bovenop te doen, iets wat we flink moesten onderdrukken om de data gelijk te houden. Tegelijkertijd zouden we maar wat graag de complete dataset willen kunnen zien. Hoe verhouden de wielen zich qua stijfheid? Wat betekent dat op verschillende terreinen? Het wordt tijd om een lab te bouwen of – als we weer mogen reizen – een bezoek te brengen aan één van onze partners.

Tags : de feiten na meten wielen lichtgewicht



Reacties


    Er zijn nog geen reacties geplaatst.

Reageer



Mountain Bike Plus maakt gebruik van Cookies ter verbetering van onze website. Maakt u verder gebruik van onze website dan gaat u hiermee akkoord.
Meer informatie

Ok