Tristan Botteram 

“Nederlands nieuwe downhill belofte” 

Het is een tijdje geleden dat er een Nederlander in het World Cup downhill circuit actief was, maar sinds een paar jaar is hier echter weer verandering in gekomen. Met regelmaat zien we tegenwoordig de naam Tristan Botteram voorbijkomen. De 21-jarige Canyon CLLCTV rijder uit Doetinchem werkt hard om de downhill wereldtop te bereiken. Wij spraken met hem af om eens bij te praten over wat er zoal komt kijken bij het rijden van een wereldbekerwedstrijd. Over sponsoren, de mindset, een nieuwe fiets en nog veel meer.

Voor 2022 heb je wederom een contract met Canyon getekend, vertel eens. 

Ik heb voor één jaar getekend, dat doe ik eigenlijk ieder jaar. In de basis is zo’n contract elk jaar hetzelfde, al veranderen soms kleine dingen. We gaan eens kijken hoe het seizoen gaat lopen en hopelijk kan ik in 2023 weer voor Canyon rijden. Het is mijn eerste echte fiets sponsor en we zitten op één lijn samen. Dat bevalt mij erg goed en daarom wil ik graag loyaal blijven aan het merk en er hopelijk nog vele jaren voor blijven rijden.  

Je hebt me wel eens verteld dat je ook contact hebt met het Canyon Factory Team. Krijg je daar ook al ondersteuning van, bijvoorbeeld tijdens World Cups? 

Als er iets met mijn fiets is kan ik zeker bij ze terecht. Ook voor andere zaken ben ik ondertussen welkom. Vooral het afgelopen jaar is het contact sterk verbeterd. Ook met Fabien Barel heb ik regelmatig contact. Hij kan me bijvoorbeeld helpen bij het rijden van moeilijke secties, denk daarbij aan bepaalde lijnkeuzes etc. 

Voor volgend jaar zit ik in het Canyon Underdog project en wordt de ondersteuning nog uitgebreider. Speciaal hiervoor is ook de Sender Underdog downhill fiets op de markt gebracht. 

Het Underdog project klinkt nieuw voor ons. Kun je hier wat meer over vertellen? 

Het is een project van Canyon waarmee ze nieuwe talenten ondersteunen en zo kunnen kijken of deze jongens klaargestoomd kunnen worden voor het Factory Team. Zover ik weet zijn er nog twee of drie andere rijders die dezelfde support krijgen.  

Zo komen we meteen op de volgende vraag. Hoe ziet de toekomst er voor jou uit en hoe groot is de kans dat je in het Factory Team terecht gaat komen? 

De mogelijkheid bestaat, gezien de positie die ik nu heb, dat ik voor het seizoen van 2023 in het Factory Team kan instromen, maar dat is natuurlijk sterk afhankelijk van mijn prestaties in 2022. Het Underdog project draait onder de manager van de ‘Gravity’ kant van Canyon en hij heeft mij sowieso al langere tijd gescout. In 2020 en 2021 heb ik als het ware als Canyon ambassadeur gereden maar voor 2022 gaan we veel meer op het racen focussen.  Als ik beter ga presteren is de kans groot dat er een plekje in het grote team voor me vrij komt. Daar wil ik dan ook mijn uiterste best voor doen. 

Even voor de duidelijkheid, wat is dan het Canyon CLLCTV team? 

Canyon CLLCTV (Collective) is in principe de verzamelnaam van het complete Canyon team. Alle gesponsorde rijders, van XC tot downhill en Enduro en van trialrijders tot wielrenners. 

Heb je er al zicht op of je volgend seizoen ook wereldbekers in de USA kan gaan rijden? 

Het plan is op dit moment om alleen in Europa te blijven. Mochten mijn resultaten dusdanig goed zijn dat ik bijvoorbeeld punten zou gaan missen door de wedstrijden in de USA niet te rijden dan zouden we eventueel nog die kant op kunnen gaan. 

Met het sponsorbudget wat ik nu heb zou ik wel overseas kunnen gaan rijden maar dan moet ik op een hoop andere dingen gaan besparen. De voorbereiding op het seizoen is voor mij heel belangrijk en dat is best een flinke investering. Dat vind ik belangrijker dan wedstrijden aan de andere kant van de wereld rijden en er waarschijnlijk minder goed presteren omdat ik het geld niet in een goede voorbereiding en tussentijdse training heb gestoken. 

Is er eigenlijk budget beschikbaar om een gedegen wintertraining te doen in het buitenland?  

Die mogelijkheid is er helaas nog niet. Het rijden van de wereldbekers en de Europese rondes kost al enorm veel. Tel daar al het trainen bij op, dan blijft er helaas weinig over om in de wintermaanden ergens fulltime te gaan rijden. Vergeleken met afgelopen seizoen heb ik voor 2022 echter al een veel beter budget. Mijn sponsors zien dat er een stijgende lijn in zit en dat uit zich natuurlijk in meer budget vanuit een aantal van hen. Afgelopen jaar heb ik er ook weer een paar sponsors bij gekregen zoals Signaal Reclame, Fimax Groep en Reverse Components.

Word je door Canyon ook al financieel ondersteund voor het reizen, inschrijven van races, etc? 

Ik kan niet specifiek zeggen wie wat ondersteunt. In principe heb ik telkens voor een bepaalde periode beschikking over een sponsorbedrag wat ik bij elkaar optel en zelf verdeel wat betreft uitgaves. Het is een stukje boekhouding dat ik zelf bijhoud. In 2020 heb ik ook de stichting Tristan Botteram Racing opgericht, met een KvK nummer etc. zodat ik sport (lees werk) en privé gescheiden kan houden op financieel vlak.  

Even naar het trainen. Ik zag dat je ook op de crossmotor bent gestapt. Train je veel op de motor? 

Eigenlijk te weinig. Ik zou dat meer willen doen maar het probleem is dat ik in de zomer vaak onderweg ben voor het fietsen en in de winter veel crossbanen gesloten zijn. Het is fijn om bepaalde technieken te trainen op de motor, zoals bijvoorbeeld het rijden van diepe sporen.  

Rijd je nog ooit op de BMX fiets, want daar liggen je roots toch? 

Nee nooit. De stap van een downhill fiets naar een BMX is te groot. Het rijden op een dirtjumper met 26 inch wielen gaat nog net, maar als ik twee maanden op mijn downhiller heb gezeten en ik stap dan op de dirtjumper dan voelt dat ook al heel klein en zenuwachtig. Er zijn genoeg gasten die het wel kunnen maar mij lukt het niet wat een BMX betreft. Maar in de zomer fiets ik wel eens met de dirt fiets in het SFA Bikepark hier in Doetinchem.  

Mijn roots liggen inderdaad in het BMX racen. Ik heb dat vanaf mijn zesde tot mijn elfde gedaan maar ik kon niet omgaan met de manier waarop veel ouders druk leggen op hun kinderen om te presteren. Bij mij was dat gelukkig niet zo, maar ik vond het sfeertje er omheen gewoon niet leuk en toen ben ik meer en meer jumptrails gaan rijden. Hieruit is toen ook mijn liefde voor het mountainbiken ontstaan na een aantal trips naar Winterberg. Het was allemaal veel relaxter en het fun gedeelte kwam hierin veel meer naar voren. Competitie vind ik natuurlijk fantastisch, maar in de BMX-wereld is dat heel anders dan bij het downhillen. Bij het downhillen race je meer tegen jezelf en tegen een klok. Je hebt wel rivalen, maar die zijn ook nooit tegelijkertijd op de baan. Het een heel andere tak van sport. 

Hoe train je in de zomer en hoe in de winter? 

In de zomer gaan we vaak een week voordat de wedstrijden plaatsvinden al naar het gebied zodat ik vooraf volop kan trainen op het soort terrein wat we thuis niet hebben. Op de eerste trainingsdag zit ik dan ook meteen veel relaxter op mijn fiets en dan kan ik dus ook meteen veel harder rijden.  

Afgelopen seizoen hebben we ook diverse wedstrijden van de IXS Cup en de World Cup snel achter elkaar gehad en dan merk ik goed dat mijn skills snel verbeteren als ik zoveel op de fiets zit in een dergelijk gebied. 

In de winter train ik veel in de sportschool om fysiek sterker te worden. Daarnaast onderhoud ik mijn skills op de fiets door zoveel mogelijk te rijden in Duitsland en België. Ik rijd dan veel met de Enduro fiets en eerlijk gezegd vind ik de Enduro parcoursen die daar liggen vaak nog lastiger en spannender dan veel van de worldcup downhill. Niet wat snelheid betreft, maar wel qua features die je tegenkomt en wat “oh shit” momenten betreft. Om techniek te trainen is het rijden op de Enduro perfect. 

Daarnaast moet je op de Enduro parcoursen ook snel het parcours leren opslaan. Dat was voorheen ook wel één van mijn valkuilen. Om op 90% te kunnen rijden had ik voorheen meer dan twee runs nodig. Nu kan ik na een eerste verkenningsrun de tweede run al op 90% rijden.  

Dus op een World Cup parcours kun jij in de tweede run al bijna voluit gaan? 

Klopt. Na de trackwalk doe ik een eerste run en kan ik bijna alles al springen. Tijdens mijn tweede run kan ik dan al op zo’n 90% rijden en is het tijdens de training puur opbouwend rijden om die laatste 10% erbij te krijgen. ‘s Avonds in bed neem ik het hele parcours dan weer stukje voor stukje door. Na de eerste trainingsdag kijk ik ook veel GoPro beelden terug om het parcours nog aandachtiger te kunnen bestuderen. Zo kan ik ook clips over elkaar heen leggen en kijken welke lijnen sneller zijn door ze met elkaar te vergelijken.  

Afgelopen jaar ben je IXS Cup Kampioen geworden. Het spande er echt om tot aan de allerlaatste race als ik me niet vergis? 

Ja dat klopt. Ik wist dat de kans er was om kampioen te kunnen worden en het verschil met nummer twee en drie ging om honderdsten van seconden. 

Hoeveel tijd om te trainen krijg je tijdens een World Cup? 

Het hangt een beetje af van de locatie en wat voor een lift er beschikbaar is. Het is natuurlijk ook prettig als je niet valt. Met normale omstandigheden doe je op een trainingsdag zo’n 4 à 5 runs. Op de kwalificatie dag doe je ‘s ochtends twee runs en tijdens de training voor de wedstrijd ook nog twee. Je wilt ook niet te veel runs doen want dat heeft weer impact op je conditie in de finale.  

Meer training runs brengen ook weer meer risico met zich mee. En als er secties tussen zitten die erg moeilijk en gevaarlijk zijn ga je daar bij iedere run vaak meer nadenken waardoor je ook weer langzamer kan worden. 

Wat gaat er door je heen als je voor de finale run boven in dat starthokje staat met je fiets? Ligt er veel druk op je? 

Nee eigenlijk niet. Als mijn warming up goed is gaat er niet veel meer om in mijn hoofd dan hoe ik mijn run moet rijden. Als daarnaast de condities goed zijn en niet snel kunnen veranderen door plotselinge regen dan ben ik echt wel relaxed. Als het nat is dan heb je alweer een hele andere mindset nodig. Maar een goede voorbereiding is erg belangrijk. Als je dat niet 110% goed hebt dan komt er meteen stress bij kijken.  

Ik doe het ook voor mezelf en ik heb niet het gevoel dat ik dit voor iemand anders moet doen. Dat neemt al heel veel druk weg. Ik denk dat dat één van de dingen is waardoor ik ook goed kan presteren, gezien het beetje dat ik kan trainen.  

Kijkend naar de competitie, hoe zij kunnen trainen, in wat voor gebied, naar de kwaliteit van hun trainingsritten en mijn trainingsritten doe ik het nog niet zo slecht vind ik zelf. En dat geeft mij ook een heel sterk gevoel. 

Hoe is de sfeer op de World Cups? Heb je veel contact met andere rijders? 

Door de jaren heen heb ik natuurlijk veel jongens van mijn niveau leren kennen maar de echte grote jongens kun je ook gewoon aanspreken. Tijdens de trainingen sta je bijvoorbeeld regelmatig met elkaar te overleggen over hoe je sommige lijnen rijdt.  

Maar de sfeer is prettig in de pits. Reece Wilson en Greg Minnaar zijn wel twee mannen die ik heel cool vind. Daar kun je gewoon op het gemakje mee gaan zitten praten en lachen. Ze spreken natuurlijk ook Engels en dat maakt het een stuk makkelijker dan dat je bijvoorbeeld met een Fransman moet gaan communiceren. Dat gaat vaak wat gebrekkiger. 

Rijd je veel met Nederlandse rijders? 

Soms met Manu Warnet, de Nederlandse EWS rijder. Ik zou wel meer met hem willen rijden maar het komt er niet echt van. Sporadisch rijd ik met vrienden in Nederland maar ik ben veel in het buitenland. Als ik downhills ga trainen rijd ik ook wel met wat Belgen. 

Ik zag dat Manu de hele zomer in het buitenland is geweest. Ben jij al klaar met je school zodat je er wat vaker op uit kan trekken? 

Ik zit in mijn laatste jaar en als alles goed verloopt heb ik in juni mijn MBO afgerond. Mijn plan is om dan een tussenjaar te nemen om volledig voor de sport te kiezen en tegelijkertijd uit te pluizen of ik echt voor het fietsen kan gaan in de toekomst. Aankomend seizoen hoop ik dus goed te draaien en met de juiste support en training in geschikte gebieden moet het lukken om hoger te eindigen op de wereldbekerwedstrijden. Als ik kijk naar mijn huidige trainingsmogelijkheden en de prestaties die ik neer zet moet ik er dan veel meer uit kunnen halen. 

Het is nu half december. Laatst zag ik een fotootje voorbijkomen dat je op een feest was in Doetinchem. Dat is een off season dingetje neem ik aan? 

Ja dat is nu alweer voorbij, haha! Na mijn seizoen, begin oktober, dan zit ik niet meer zoveel op de fiets. Maar half november ben ik alweer begonnen met trainen in de sportschool. Tot eind november mag er nog sporadisch gechilled worden maar vanaf begin december is het trainingsschema heel strikt en moet ik gas geven als het seizoen begin april weer start. 

Vrouwen? 

Mjaaa da’s wel leuk, maar het mag geen impact hebben op mijn doelen. Alhoewel het soms ook wel een goede impact kan hebben en je anders naar dingen gaat kijken, maar dan moeten ze wel begripvol zijn en weten waar je mee bezig bent.  

Houd je je nog met andere sporten bezig? 

Zelf beoefen ik naast motocross niets maar ik kijk graag motocross en supercross. En rallycross dat vind ik ook fantastisch. Dat zijn drie dingen die ik wel echt aandachtig volg. Vooral uit de motocross haal ik wel goede inspiratie en ik kan er dingen uit meenemen die ik ook in mijn eigen sport kan toepassen. 

Nog even iets heel anders. Je bent overgestapt van Fox naar Rock Shox vering en het verschil is enorm. Vertel eens. 

Hier heb ik veel vragen over gehad. De switch van vering heeft heel veel impact gehad op de manier waarop ik kan fietsen, hoe agressief ik kan rijden en hoeveel grip ik daarbij kan behouden.  

Bij mij waren verkrampte handen vaak een probleem waardoor ik mijn stuur niet meer vast kan houden en met de Rock Shox set up was dit meteen stukken minder. Ik kan veel langer hard- en nog harder rijden voordat mijn handen beginnen te verkrampen. Op mijn Enduro heb ik nog wel Fox shocks omdat deze daar standaard mee wordt geleverd. Maar op de Enduro heb ik ook minder goede feeling van de vering en de klappen zijn natuurlijk wat minder dan op de downhiller.  

Maar de switch is een goede keuze geweest. Fox is heel stijf, vooral in het begin van de stroke. Bij Rock Shox is dat heel soepel waardoor je op kleine oneffenheden veel meer grip hebt. De mid stroke is van beide merken ongeveer hetzelfde maar in de end stroke zit weer een enorm verschil. Bij Fox voel je echt dat je op metaal land bij een bottom out en dat klapt dan flink door in je armen en handen. Bij Rock Shox is dat niet het geval. Dan kan ik de vork wel wat harder gaan maken voor die enkele bottom out maar dat gaat ten koste van de grip op de rest van het parcours.  

De meningen verschillen natuurlijk enorm over beide merken en ik weet zeker dat je met Fox ook dezelfde feeling kan krijgen, maar daar komt weer een hoop bij kijken. 

Krijg je eigenlijk fabrieksondersteuning voor je vering? 

Nee ik rijd met originele vering die je zo in de winkel kan kopen. Ik stel alles zelf in maar er is niets aan getuned. Alle shims zijn origineel. Voor volgend jaar wil ik wel met een MegNeg upgrade gaan rijden waardoor je een wat grotere negatieve luchtkamer krijgt waarbij de demping wat progressiever wordt.

Dat is ook nog een enorm verschil met de competitie. Bijna alle jongens die boven jou staan in de ranking hebben waarschijnlijk fabriekssupport op het gebied van vering.  

Ja dat klopt. Ik sta in de ranking meestal net onder alle bekende namen. De meeste hebben er geen standaard cartridges meer in zitten en wat demping betreft is daar ook wel het één en ander aangepast naar hun voorkeur. 

Dit is dus ook nog een onderwerp wat voor mij erg belangrijk is en mijn snelheid waarschijnlijk ook nog heel positief kan beïnvloeden.  

Mijn doel is dus om een keer de kans te krijgen om er één seizoen lang alles uit te halen, op ieder vlak, en als het er dan uitkomt dat ik op het hoogste niveau kan presteren dan weet ik genoeg. Ik wil er alles voor geven om van downhill mountainbiking mijn werk te maken, maar mijn resultaten zijn afgelopen jaar nog net te laag geweest. Als ik komend seizoen dus nog wat beter kan presteren ziet het fabrieksteam dat ook, en dan is de kans groot dat de stap gezet is en ik kan gaan laten zien wat ik op topniveau kan. Het komt nu allemaal erg dichtbij en 2022 wordt een heel belangrijk jaar voor mij.  

Volg Tristan op instagram via : @tristanbotteram

Tekst & foto’s: Maurice van den TillaardMBP